Dazzle painting ook bekend onder de benamingen “dazzle camouflage” en “razzle dazzle” was een camouflage schema gebruikt bij schepen, het werd gedurende de eerste wereldoorlog ontwikkeld door de kunstenaar Norman Wilkinson en aan de Britse Admiraliteit op het einde van 1916 voorgesteld.

 

Op het eerste zicht is dazzle geen camouflage maar trekt eerder de aandacht maar de techniek werd ontwikkeld nadat de geallieerden geen effectieve camouflage vonden die hun schepen in alle weersomstandigheden kon verbergen.

Het schema bestond uit een complexe samenhang van geometrische vlakken en hoeken die elkaar onderbraken of overlapten en dat in sterk contrasterende kleuren.

Dit schema verborg het schip niet maar maakte het voor de vijand moeilijk om de vorm, grootte en de richting waarin het schip voer te bepalen, een valse boeggolf zorgde er voor dat ook de snelheid van het schip slecht ingeschat werd.

De optische afstandsmeters voor de scheepsartillerie, en lagter ook deze van de duikboten werden door mensen bediend, deze moesten twee beelden over elkaar brengen tot het doel scherp afgetekend was, dazzle painting maakte dat voor de bedieners uiterst moeilijk wat dan ook dikwijls tot het meten van de verkeerde afstand leidde.

De Britse schema's waren voor elk schip verschillend en werden eerst op een schaalmodel aangebracht, meestal door vrouwen van de London's Royal Academy of Art, deze modellen werden dan in een studio getest met een periscoop waarna het schema werd uitvergroot en op het schip geschilderd.

Het eerste schip dat met dazzle painting in de vaart kwam was de HMS Alsattian op het einde van Augustus 1917, de kunstenaar Edward Wadsworth kreeg de supervisie over de camouflage van meer dan tweeduizend schepen.

Ook de US Navy maakte van dazzle painting gebruik maar tegenover het Britse systeem gebruikte de US kleinere polygonenen en gedempte kleuren.

 

In 1935 begon het United Navy Naval Rechears Labaratory aan studies en testen om de scheepscamouflage zo effectief mogelijk te maken, enerzijds de schepen zo onzichtbaar mogelijk te maken tegenover de horizon en de zee, anderzijds ook om de vijand te verwarren door dazzle painting.

Hierdoor waren bij het uitbreken van de tweede wereldoorlog drieendertig verschillende patronen en kleuren bij de US Navy in gebruik, deze waren aangepast aan de verschillende in gebruik zijnde scheepstypes en hun mogelijke opdracht, hierbij was ook rekening gehouden met de verschillende inzetgebieden.

 

De schepen van de Royal Navy waren in het eerste oorlogsjaar nog enkel grijs geschilderd, donker grijs voor de noordelijke wateren en lichtgrijs voor voor de Midellandse zee en de tropen, toen de oorlog verder duurde heeft de Admirallty veschillende camouflage schemas in gebruikl genomen.

Ook deze schemas waren aangepast al naar het gebied waar de schepen dienst deden, in plaats van wit en zwart werden nu de kleuren blauw, grijs en groen in hun verschillende schakeringen gebruikt.

De Italiaanse marine gebruikte voor haar grotere schepen een schema van licht en donker grijs afgewisseld met licht zeegroen en zeeblauw, ook de Duitse Kriegsmarine gebruikte voor de grote schepen een minimale vorm van dazzle painting, het bekendste voorbeeld is de Bismarck met voor en achteraan een lichter grijs en valse golven.

 

 

Wilkinson

 

HMS Asiatian

 

HMT Olympic

 

USS Leviathan

 

HMS Furious
HMS Belfast

 

HMAS Yarra 1941

 

USS Charles S. Sperry

 

USS Inaugural

 

Bismarck